De Turnhoutse Voedselstrategie
Stad Turnhout lanceert in samenwerking met partners en personen uit alle onderdelen van de voedselketen een lokale voedselstrategie. Op die manier wil de stad van voeding een verbindend verhaal maken en enkele mogelijke problemen bestrijden.
Voedsel lokaal produceren en verwerken zorgt voor verse, kwaliteitsvolle producten met een verhaal. Maar vandaag de dag staan we voor verschillende uitdagingen. De prijzen die producenten krijgen zijn laag, er is een beperkte afzetmarkt voor lokaal voedsel en niet iedereen heeft gemakkelijk toegang tot gezond voedsel. De logistiek en infrastructuur voor de distributie van lokaal voedsel zijn complex en kostelijk. Bovendien hebben lokale producenten moeite om te concurreren met grote spelers in de markt.
De Turnhoutse voedselstrategie is opgesteld vanuit een participatief traject met mensen uit al de verschillende onderdelen van de keten waaronder landbouwers, handelaars, horeca, sociale organisties en burgers. Deze groep geëngageerde betrokken heeft samen nagedacht over hoe we in Turnhout kunnen bouwen aan een eerlijker, gezonder en duurzamer voedselsysteem aan de hand van enkele concrete acties en projecten.
Wat willen we bereiken?
Ons huidig voedselsysteem in Turnhout bevat niet enkel veel uitdaging, maar ook veel kansen en troeven waaronder heel wat initatieven, actoren en engagement om van voeding opnieuw een verbindend verhaal te maken.
Samen werken we aan een ambititeus toekomstbeeld waarbij:
- gezonde, lekkere en ecologisch verantwoorde voeding toegankelijk is voor iedereen;
- voeding betaalbaar is voor de consument en eerlijk voor de producent en de verwerker;
- de lokale voedselketen versterkt wordt en er verbinding tussen de stad en de omgeving ontstaat;
- het aanbod divers is en beschikbaar via traditionele en nieuwe kanalen;
- voeding verbindend is en mensen samenbrengt.
Speerpunten van de Turnhoutse voedselstrategie
De voedselstrategie vertaalt de toekomstvisie rond het Turnhoutse voedselbeleid in vijf concrete speerpunten.
1. Sterke lokale voedselnetwerken
We werken aan een sterk en veerkrachtig lokaal voedselsysteem waarbij samenwerking tussen boeren, producenten, verwerkers, distributiepartners, handelaars, horeca en burgers centraal staat. Hiervoor bouwen we netwerken doorheen de stad waar we lokale samenwerkingen kunnen verkennen en opzetten. Binnen dit lokaal voedselsysteem focussen we op eerlijke handel, korte keten en lokale productie.
Stad Turnhout verbindt verschillende spelers binnen het voedselsysteem en stimuleert samenwerkingen. Daarnaast zetten we ook in op participatie waarbij we ernaar streven om zoveel mogelijk verschillende stemmen te horen over ons voedselbeleid en de projecten die daaruit ontstaan.
2. Ruimte voor voeding
Bij het ruimtelijk en omgevingsbeleid heeft Stad Turnhout aandacht voor landbouwgronden, eetbaar groen in openbaar domein, stadslandbouw en innovatie in de voedselketen. Ook de voedselomgeving wordt onder de loep genomen om te kijken hoe beleid kan zorgen voor een gezonder voedselaanbod. Dit kan bijvoorbeeld door minder ongezonde voeding rond scholen aan te bieden en een aanbod van gezondere alternatieven te stimuleren.
3. Iedereen mee aan tafel
Voedsel is een belangrijke hefboom voor inclusie, gezondheid en samenhorigheid. We hebben aandacht voor diversiteit en betrekken ook kwetsbare groepen in ons voedselbeleid. We verlagen de drempels om alle inwoners toegang te geven tot gezond, lekker en duurzaam eten.
Daaraan gekoppeld zetten we ook in op voedselzekerheid op scholen en inclusieve oplossingen om ervoor te zorgen dat leerlingen toegang hebben tot een gezonde en vullende maaltijd op school. We maken werk van educatie en bewustwording aan de hand van campagnes en educatieve programma’s zodat de Turnhoutse voedselstrategie een breedgedragen verhaal wordt.
4. Een stad vol lokale,duurzame voeding
We zetten in op ruimtelijk beleid, educatie, netwerken en logistiek om een stad te creëeren waar het bruist van lokale en duurzame voeding. We bouwen verder aan een sterk lokaal aanbod waarbij voeding maximaal afkomstig is vanuit de korte keten en verduurzamen lange ketens.
Elke inwoner van de stad moet vlot toegang hebben tot betaalbare, gezonde, lokale en duurzame voeding. Concreet kan dat zich vertalen naar verschillende projecten zoals lokale markten maar ook in voedingswinkels en op restaurant moet de duurzame keuze zo bereikbaar en gemakkelijk mogelijk worden.
5. Steeds minder voedselverlies
We willen slim en efficiënt omgaang met ons voedsel. Er gaat vandaag nog steeds te veel voedsel verloren. Door de juiste ondersteuning te bieden aan de verschillende schakels binnen het voedingsproces, willen we dit verlies verminderen.
Voorbeeldproject: Soep op school
Tijdens dit proefproject krijgen leerlingen van drie Turnhoutse basisscholen vier middagen per week een kom soep met brood geserveerd tijdens de middagpauze. Voedzame maaltijden tijdens de middag leiden tot een gezonder en gevarieerder eetpatroon en bevorderen het concentratievermogen.
Voor dit project werkt Stad Turnhout samen met Morgenmakers die duurzame tewerkstelling creëeren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor de levering van de groenten wordt samengewerkt met lokale leveranciers. De soep wordt gemaakt op basis van seizoensgebonden groenten.